★ № 76 TERİM
Kruvaziyer sözlüğü.
Türkçe karşılığıyla, kaynağa bağlı, editör onaylı. Eksik bir terim gördüyseniz editöre yazın.
-
AB gemi emisyon kuralları
Ayrıca: cevre zorunlulugu
-
Güzergâh ve tarihe göre sera gazı maliyeti ile hava kirletici sınırları getiren düzenlemeler. Scrubber veya LNG her gemi için zorunlu değildir.
-
Aft kabin
Ayrıca: kabin sinifi
-
Geminin kıç bölümüne yakın kabin. Kıça bakan balkonlar iz manzarası sunabilir; merkezden daha fazla hareket veya titreşim hissedilebilir.
-
Akıllı kart (Cruise Card)
-
Embarkation'da çıkarılan, kabin anahtarı + ödeme kartı + kimlik birleşimi olan plastik kart. Hesabınız buradan yürür.
-
Alaska seferi
Ayrıca: fjord
-
Mayıs–Eylül arası işleyen, Seattle/Vancouver kalkışlı doğa odaklı rota. Glacier Bay, Juneau, Ketchikan uğrakları.
-
All-inclusive paket
Ayrıca: ekstralar, icecek paketi
-
Kabin ücretine belirli ek hizmetleri dahil eden tarife. Ortak bir sektör kapsamı yoktur.
İçecek, Wi‑Fi, özel restoran, servis ücreti ve kara turlarının dahil olup olmadığı şirket ve tarifeye göre değişir. Pazarlama adına değil, yazılı dahil listesine bakın.
-
Atrium
-
Geminin merkezindeki çok katlı lobi alanı. Konsiyerj, müzik, lounge ve mağazalar burada yer alır.
-
Bağlantı limanı
Ayrıca: embarkation
-
Çoklu rota seferlerinde yolcuların gemi değiştirdiği ana limanlar — Pire, Barselona, Civitavecchia, Miami gibi.
-
Bahşiş / servis ücreti
-
Tarifeye dahil, ön ödemeli veya gemi hesabına eklenen hizmet bedeli. Tutar ve politika şirkete, pazara ve yolcu yaşına göre değişir.
-
Balkonlu kabin
Ayrıca: kabin sinifi
-
Özel dış alanı bulunan kabin sınıfı. Balkon boyutu, görüşü ve mahremiyeti gemi ile kategoriye göre değişir.
-
Baltık seferi
-
Kopenhag, Stokholm, Tallinn, Helsinki ve güncel programa göre diğer Baltık limanlarını birleştiren Kuzey Avrupa rotası.
-
Butler servisi
Ayrıca: concierge
-
Belirli süit kategorilerinde sunulabilen kişisel destek. Kapsam şirket ve ürüne göre değişir.
-
Cabaret / gösteri salonu
-
Geminin 1000+ kişi alabilen ana gösteri sahnesi. Müzikal, sirk, magazin tarzı program akşamları döner.
-
Cabin steward (kabin görevlisi)
-
Kabin temizliği ve housekeeping taleplerinden sorumlu personel. Hizmet sıklığı şirket ve tarife politikasına göre değişebilir.
-
Concierge / butler servisi
-
Belirli süit veya premium alanlarda sunulabilen ek destek. Rezervasyon, öncelik ve kabin hizmetlerinin kapsamı ürüne göre değişir.
-
Çocuk ve genç programı
-
Yaşa göre düzenlenen gözetimli aktiviteler. Kayıt, yaş grubu, saat, dil ve ücret gemi ile şirkete göre değişir.
-
Debarkation (iniş)
-
Sefer sonunda gemiden ayrılma süreci. Bagaj ve iniş grupları geminin son gün talimatlarına göre düzenlenir.
-
Deniz manzaralı kabin (ocean view)
Ayrıca: kabin sinifi
-
Sabit pencere veya lombozlu, balkonsuz kabin. Ölçü ve görüş engeli gemi ile kategoriye göre değişir.
-
Deniz mili
-
1.852 metre. Gemi hızı düğüm (knot) ile ifade edilir: 1 düğüm = 1 deniz mili / saat.
-
Dinamik fiyatlandırma
-
Talep ve doluluğa göre günlük güncellenen sefer fiyatı. Erken ya da son dakika rezervasyonlarında fiyat farklı olabilir.
-
Doğu Akdeniz seferi
-
Türkiye, Yunanistan, Adriyatik veya çevre limanları farklı kombinasyonlarda birleştirebilen bölgesel rota.
-
Dress code
Ayrıca: gala gecesi
-
Restoran ve akşam mekânları için kıyafet önerisi veya kuralı. Gemi, mekân ve geceye göre değişir.
-
Egzoz gazı temizleme sistemi (scrubber)
-
Bazı gemilerin kükürt oksit emisyonunu azaltmak için kullandığı uyum seçeneklerinden biri. Her gemide zorunlu değildir.
-
Embarkation (biniş)
Ayrıca: debarkation, check in
-
Check-in, güvenlik ve belge kontrolünün ardından gemiye binme süreci. Size verilen terminal saatine ve son check-in sınırına uyulur.
-
Fjord
-
Buzul tarafından oyulmuş, derin dik kıyılı deniz girintisi. Norveç ve Alaska seferinin görsel zirvesi.
-
Fly-cruise paketi
-
Uçuş ve kruvaziyerin birlikte sunulduğu ürün. Fiyat avantajı ve bağlantı koruması otomatik değildir; sözleşmeden kontrol edilir.
-
Freestyle Cruising
-
NCL'in sabit yemek oturumu yerine daha esnek saat ve mekân seçimi sunan yaklaşımı. Rezervasyon ve kapasite kuralları yine uygulanabilir.
-
Gala / formal gece
-
Bazı gemilerde düzenlenen kıyafet temalı akşam. Sayısı, adı ve kıyafet beklentisi şirket ile sefer süresine göre değişir.
-
Gros tonaj (GT)
-
Geminin kapalı iç hacmine dayanan, boyutsuz uluslararası ölçü. Ağırlık veya yolcu kapasitesi değildir.
-
Güverte (deck)
-
Geminin kat veya seviye düzeni. Numaralandırma ve yolcuya açık güverte sayısı gemiye göre değişir.
-
Helipad
-
Bazı gemilerde helikopter operasyonu veya vinçli tahliye için ayrılan kontrollü alan. Donanım ve yolcu erişimi gemiye göre değişir.
-
Inside Passage
-
Kanada ve Alaska kıyılarındaki ada ve kanallar arasından geçen korunaklı deniz yolu. Seferin başlangıç ve bitiş limanı değişebilir.
-
Itinerary (Sefer programı)
-
Geminin günlük rotası: kalkış, deniz günleri, liman uğrakları, dönüş.
-
İç kabin
Ayrıca: kabin sinifi
-
Doğal ışık almayan, dış cepheye açılmayan kabin sınıfı. Ölçü ve yatak düzeni gemiye göre değişir.
-
İçecek paketi
-
Belirli içecekleri günlük veya seferlik ücretle kapsayan paket. Fiyat, limit, servis ücreti ve satın alma şartı tarifeye göre değişir.
-
Kabin sınıfı
-
İç, deniz manzaralı, balkonlu ve süit gibi ana konaklama kategorileri.
Ölçü, görüş, yatak düzeni ve ayrıcalıklar gemi ile alt kategoriye göre değişir. Süre tek başına doğru kabini belirlemez.
-
Kalkış limanı
-
Yolcunun gemiye bindiği ve seferin başladığı liman. Bir geminin bir limana uğraması, oradan yolcu aldığı anlamına gelmez.
-
Kaptan resepsiyonu
-
Bazı seferlerde kaptan veya üst düzey gemi yönetiminin tanıtıldığı etkinlik. Zamanı ve formatı geminin günlük programına göre değişir.
-
Kara turu (shore excursion)
-
Liman uğrağında gemi şirketi veya bağımsız sağlayıcı tarafından satılan organize etkinlik.
Kapsam, erişilebilirlik, iptal ve geç dönüş desteği sağlayıcıya göre değişir. Bağımsız turda gemiye dönüş payını yolcu planlar.
-
Köprü (bridge)
-
Kaptan ve seyir ekibinin gemiyi yönettiği komuta alanı; genellikle geminin ön bölümündedir.
-
Late arrival (Geç gelen yolcu)
-
Embarkation'a geç kalan yolcular için gemi başka limana yetişme yolunu yolcuya bırakır. Sigorta önemli.
-
Lido güverte
-
Havuz, açık restoran, sunbed alanı bulunan ana güneş güvertesi. Sefer boyunca en aktif kullanım alanı.
-
Lifeboat drill (Güvenlik provası)
-
Sefer başlamadan önce zorunlu güvenlik provası. Toplanma noktanızı ve can yeleği kullanımını öğrenirsiniz.
-
LNG yakıt
-
Bazı gemilerde kullanılan sıvılaştırılmış doğal gaz. Bazı hava kirleticileri azaltabilir; yaşam döngüsü emisyonları ve metan kaçağı etkisi devam eder.
-
Maître d'
-
Ana restoran şefi. Oturma planı, özel masa istekleri ve diyet bilgisini koordine eder. İlk gece tanışmak iyidir.
-
Mediterranean tendering
Ayrıca: tendering
-
Akdeniz'de küçük liman ve adalarda (Santorini, Mikonos, Bonifacio) gemiden tender ile kıyıya geçiş.
-
Megaship
-
Çok büyük yolcu gemileri için kullanılan gayriresmî terim. Evrensel bir GT veya yolcu eşiği yoktur.
-
Muster station
-
Acil durumda toplanma noktanız. Kabin kartınızın arka yüzünde yazar; lifeboat drill'de gösterilir.
-
Norveç fiyort seferi
-
Norveç kıyısı ve fiyortlarını ziyaret eden manzara odaklı rota. Yazın seçenek artar; bazı ürünler yıl boyu çalışır.
-
Onboard credit (OBC)
-
Kruvaziyer hattı, acente veya kampanyadan gemi hesabına tanımlanan kredi. Kullanım ve iade kısıtları teklife göre değişir.
-
Online check-in
-
Şirketin belirlediği dönemde yolcu bilgileri ve seyahat belgelerinin girildiği dijital işlem. Açılış tarihi şirkete göre değişir.
-
Özel ada (private island)
-
Operatörün satın aldığı ya da kiraladığı özel Karayip adası. Royal Caribbean (Perfect Day), MSC (Ocean Cay), NCL (Great Stirrup Cay).
-
Pasifik kıyı seferi
-
Vancouver–San Francisco–Los Angeles arası kısa sefer. Genelde Eylül–Mayıs döneminde aktif.
-
Pilot (kılavuz kaptan)
-
Liman yanaşma manevralarında geçici olarak gemiye binen yerel uzman kaptan. Boğaz girişlerinde zorunlu.
-
Plimsoll hattı
-
Geminin yan cephesinde su hattını gösteren işaret. Yük kapasitesi uyumunu denetler.
-
Port (iskele) / Starboard (sancak)
-
Port = sol taraf, Starboard = sağ taraf (geminin başına bakarken). Kabin tahsisinde önemlidir — manzara yönü değişir.
-
Pre-cruise hotel
-
Sefer kalkışından önce kalkış limanı şehrinde 1+ gece otel. Uçuş gecikmesi riskine karşı standart pratik.
-
Priority tender
-
Belirli süit veya sadakat kategorilerine sunulabilen öncelikli tender işlemi. Uygulama ve bekleme süresi limana göre değişir.
-
Pro-rata iade
-
Kullanılmayan bölüm için orantılı hesaplama yöntemi. Kruvaziyerde hak kazanılması otomatik değildir; sözleşme ve yerel hukuk belirler.
-
Repositioning sefer
-
Geminin sezon değişiminde bölgeler arasında taşındığı, çoğunlukla tek yön ve deniz günü ağırlıklı sefer. Fiyat avantajı garanti değildir.
-
Rezervasyon acentası
-
Kruvaziyer satışına aracılık eden işletme. Fiyat, hizmet bedeli, koruma ve kampanyalar satış kanalına göre değişebilir.
-
Sea day (deniz günü)
-
Liman uğramayan, denizde geçen tam gün. Genelde gemi aktivitelerinin yoğunlaştığı gün — gala, kumarhane, gösteri.
-
Sefer kodu
-
Her özgün seferin operatör tarafından atadığı kod. Rezervasyon ve check-in'de kullanılır.
-
Shoulder season (ara sezon)
-
Bölgenin en yoğun dönemi ile düşük talep dönemi arasındaki geçiş. Tarihler ve fiyat avantajı rota ile yıla göre değişir.
-
Solo supplement
-
Çift kişilik kabini tek kişinin kullanması nedeniyle uygulanabilen ek ücret. Oran gemi, kabin ve kampanyaya göre değişir.
-
Sponsorlu içerik
-
Bir marka veya ticari ortak tarafından finanse edilen ve editöryal içerikten açıkça ayrılması gereken yayın türü.
-
Su paketi
-
Şişe veya belirli su ürünlerini kapsayan ön ödemeli paket. Ücretsiz su, adet ve yeniden doldurma kuralları şirkete göre değişir.
-
Sun deck (güneş güvertesi)
-
Geminin en üst açık güvertesi. Genelde "Deck 18+" olarak kodlanır. Bar, hot tub, panoramik manzara.
-
Süit
Ayrıca: kabin sinifi
-
Standart kabinden daha fazla alan veya ayrıcalık sunabilen kategori. Butler, balkon, internet ve salon erişimi her süitte bulunmaz.
-
Tender limanı
Ayrıca: tendering
-
Geminin açıkta demirlediği ve yolcuların küçük teknelerle kıyıya taşındığı liman.
-
Tendering
Ayrıca: dogal liman
-
Geminin yanaşamadığı limanlarda yolcuların açıktaki gemiden tender denilen küçük teknelerle kıyıya taşınması.
-
Tonage / yolcu oranı
-
Geminin GT'sinin yolcu sayısına bölünmüş hali. Yüksek olan gemi daha az kalabalık hissettirir (yolcu başı düşen alan fazla).
-
Transatlantik sefer
-
Avrupa ile Amerika arasında 6–9 gecelik geçiş seferi. Genelde repositioning amaçlı, tek yön, indirimli.
-
Uçuş + sefer paketi
-
Uçuş ve kruvaziyerin aynı sağlayıcı veya paket düzeni içinde satılması. Bağlantı koruması ve sorumluluk sözleşmeye göre değişir.
-
Vergi ve liman ücretleri
-
Güzergâha bağlı zorunlu ücretler. Fiyatta ayrı veya toplam içinde gösterilebilir; değişiklik ve iade politikası sözleşmeye göre değerlendirilir.
-
Visa on arrival
-
Bazı limanlarda gemi yanaşırken alınabilen anlık vize. Türkiye için Mısır, Maldivler örnek; Schengen değil.
-
Vize zorunluluğu
-
Vatandaşlık, başlangıç, transit ve tüm uğrak ülkelere göre belirlenen seyahat belgesi şartı. Bölge adı tek başına yeterli değildir.
Eksik bir terim mi var?
Editöre yazın, ekleyelim.
Sözlük okuyucu sorularıyla genişliyor. Türkçe karşılığını bulamadığınız bir terim varsa yazın.